Paweł Judek

radca prawny

Autor bloga jest radcą prawnym, partnerem w kancelarii Działyński i Judek Spółka Partnerska Radców Prawnych z siedzibą w Poznaniu. Od wielu lat specjalizuje się w prawie transportowym i prowadzeniu sporów sądowych. [Więcej]

Trybunał Konstytucyjny ponownie rozpozna sprawę ryczałtów za noclegi

Kolejny raz pojawiła się nadzieja na korzystne dla przewoźników zakończenie procesów o zapłatę ryczałtów za noclegi. Trybunał Konstytucyjny postanowił bowiem kolejny raz zająć się kwestią zgodności z Konstytucją przepisów dotyczących ryczałtów za noclegi dla kierowców w interpretacji przyjętej przez sądy po poprzednim wyroku Trybunału.

Trochę historii

Jak pisałem we wpisie „Co dalej z ryczałtami za noclegi?”, wbrew oczekiwaniom przewoźników wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24.11.2016 r. sygn. K 11/15 stwierdzający niekonstytucyjność przepisów ustawy o czasie pracy kierowców w przedmiocie ryczałtów za noclegi nie zakończył problemów z roszczeniami kierowców o wypłatę należności za kilka lat wstecz.

Wyroki Sądu Najwyższego, a ostatecznie uchwała 7 sędziów SN z dnia 26.10.2017 r. sygn. III PZP 2/17 przyjęły ostatecznie, że jakkolwiek przepisy ustawy o czasie pracy kierowców przyznające im prawo do wypłaty ryczałtów okazały się niezgodne z Konstytucją, to jednak kierowcy mają prawo do domagania się tych należności bezpośrednio na podstawie przepisów Kodeksu pracy.

Ostatni dzień na skargę o wznowienie postępowania w sprawach o ryczałty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający, że przepisy, w oparciu o które kierowcy dochodzili roszczeń z tytułu zaległych ryczałtów za noclegi, daj wielu przewoźnikom podstawę do wzruszenia zakończonych już prawomocnie postępowań.

Dla tych, którzy czekali ze złożeniem stosownych skarg do za pięć dwunasta, garść informacji, jak można odzyskać niesłusznie wypłacone ryczałty.

Wyrok Trybunału

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24.11.2016 r. uznał za niekonstytucyjne przepisy stanowiące podstawę dochodzenia roszczeń przez kierowców o zaległe ryczałty za noclegi tj. art. 21a ustawy o czasie pracy kierowców w związku z art. 77(5) par. 2, 3 i 5 k.p. w związku z przepisami odpowiednich rozporządzeń o stawkach za podróże służbowe z 2002 i 2013 r. Wyrok został opublikowany w Dzienniku Ustaw w dniu 29.12.2016 r.

W większości wypadków sprawy wytoczone przez kierowców nie były jeszcze zakończone, więc sądy, uwzględniając wyrok Trybunały, oddalały powództwa. W wielu wypadkach powodowie sami zaś cofali powództwa, uznając, że dalsze prowadzenie procesu nie ma sensu.

Skutki wyroku Trybunału dla toczących się postępowań w sprawach o ryczałty

Zeszłotygodniowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawach o ryczałty był niewątpliwie bardzo dobrą wiadomością dla przewoźników prowadzących z kierowcami spory o wypłatę ryczałtów za noclegi w podróżach służbowych i sprawa była szeroko komentowana na gorąco tuż po ogłoszeniu wyroku.

Warto dziś na spokojnie zastanowić się nad skutkami orzeczenia dla trwających postępowań sądowych.

Czy to wyrok?

W komentarzach pod tekstami o rozstrzygnięciu Trybunału pojawiają się czasami wątpliwości (a może raczej nadzieje kierowców), czy  wobec naruszeń procedury wskazanych w zdaniu odrębnym sędzi Przyłębskiej mamy w ogóle do czynienia z wyrokiem Trybunału czy tylko z niewiążącym stanowiskiem, które może potem zostać zmienione.

Moim zdaniem przewoźnicy nie mają się czego obawiać.

Ryczałty kierowców za noclegi niezgodne z Konstytucją!

Koniec koszmaru dla przewoźników trwającego od uchwały Sądu Najwyższego z czerwca 2014 r., która spowodowała powstanie fali roszczeń kierowców z tytułu ryczałtów za noclegi w trakcie podróży służbowej.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 24.11.2016 r. uznał, iż przepisy stanowiące podstawę tych roszczeń są niezgodne z Konstytucją.

Wniosek Transport i Logistyka Polska

Trybunał rozpoznawał wniosek organizacji przewoźników Transport i Logistyka Polska, o którym pisałem już we wpisie Trybunały nadzieją przewoźników w sprawach o ryczałty za noclegi.

Wnioskodawca domagał się w nim uznania za niezgodne z Konstytucją m.in.: art. 21a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o czasie pracy kierowców w związku z art. 775 § 2, 3 i 5 kodeksu pracy w związku z przepisami rozporządzeń o należności z tytułu podróży służbowych, w zakresie w jakim przyznaje kierowcy zatrudnionemu w transporcie międzynarodowym zwrot kosztów za nocleg podczas zagranicznej podróży służbowej w wysokości stwierdzonej rachunkiem w granicach limitu określonego dla pracowników zatrudnionych w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej w załączniku do tego rozporządzenia lub ryczałt w wysokości 25% tego limitu.

Kolejna sprawa o ryczałty w Trybunale Konstytucyjnym

W prasie branżowej szerokim echem rozniosła się w zeszłym roku informacja o złożeniu wniosku o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę dochodzenia roszczeń o ryczałty.

Niewiele jednak osób wie, że do Trybunału wpłynęła kolejna sprawa w tej kwestii, która może mieć wpływ na interpretację przepisów o ryczałtach za noclegi również w innych branżach niż transportowa.

Wniosek związku pracodawców

Wniosek o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o czasie pracy kierowców, kodeksu pracy oraz rozporządzeń Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej złożył w dniu 10.02.2016 r. Związek Pracodawców „Transport i Logistyka Polska”. Sprawa pierwotnie zarejestrowana pod sygn. Tw 3/15 została przyjęta przez Trybunał do rozpoznania i obecnie jest prowadzona pod sygn. K 11/15.

Wniosek dotyczy stwierdzenia, iż niekonstytucyjne są regulacje przyznające kierowcom w transporcie międzynarodowym prawo do ryczałtu za noclegi podczas zagranicznych podróży służbowych. Rozstrzygnięcie w tej sprawie będzie zatem odnosić się wyłącznie do branży transportowej.

Ryczałty niezgodne z Konstytucją – uważają Prokurator Generalny i Marszałek Sejmu

Ponad półtora roku termu organizacja pracodawców Transport Logistyka Polska złożyła do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o uznanie za niezgodne z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę do dochodzenia przez kierowców roszczeń o wypłatę ryczałtów za noclegi podczas podróży służbowych.

W swoich stanowiskach przesłanych do Trybunału zarówno Prokurator Generalny jak i Marszałek Sejmu zgodzili się z zarzutami niekonstytucyjności zaskarżonych przepisów.

Co uważa Prokurator Generalny?

Prokurator Generalny w swoim stanowisku podkreślił przede wszystkim nieprecyzyjność zakwestionowanej regulacji ustawy o czasie pracy kierowców, kodeksu pracy i rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej.

Uznał, iż „brak wskazania kryteriów, jakie winny decydować o uznaniu bezpłatności noclegu, powoduje nieprecyzyjność zakwestionowanego przepisu, który jest tego stopnia, iż stoi na przeszkodzie do jednoznacznego zdekodowania jego treści nie tylko przez pracodawców, ale i przez pracowników. Skutkiem takiego stopnia niejasności jest niemożność ustalenia, czy w konkretnym wypadku należy przyjąć, iż pracodawca zapewnił pracownikowi bezpłatny nocleg i jest zwolniony z ponoszenia kosztów wobec pracownika, czy też nie.

Trybunały nadzieją przewoźników w sprawach o ryczałty za noclegi

Już od roku przewoźnicy borykają się z problemem, który sprawił, że wielu z nich poważnie obawia się bankructwa swojej firmy. 12 czerwca 2014 r. Sąd Najwyższy wydał uchwałę, w której uznał, iż kierowcom należy się ryczałt za nocleg, nawet jeśli mieli możliwość spania w kabinie pojazdu, a do tego ryczałt ten nie może być niższy niż określony w przepisach rozporządzenia, choćby regulamin wynagradzania czy umowa o pracę stanowiły inaczej.

Od tego czasu zaczęła się prawdziwa fala pozwów kierowców przeciwko przewoźnikom, a sądy najczęściej w swoich wyrokach opierają się na wspomnianej uchwale.

Na szczęście dla przewoźników pojawiła się nadzieja na odwrócenie niekorzystnego trendu – sprawami ryczałtów zajmą się Trybunał Konstytucyjny i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Trybunały nadzieją przewoźników w sprawach o ryczałty za noclegi

Pytanie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości UE

W zeszłym tygodniu ku mojemu zdziwieniu prawie zupełnie bez echa przeszła niezwykle istotna informacja prasowa – wrocławski sąd pracy rozpoznający sprawę roszczeń kierowcy o ryczałty za noclegi w kabinie pojazdu zwrócił się z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Na czym polega takie pytanie?

Otóż każdy sąd rozpoznający sprawę ma prawo zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości UE z zapytaniem o wykładnię prawa europejskiego, jeśli ta jest konieczna do wydania rozstrzygnięcia przez sąd a Trybunał takiej wykładni zobowiązany jest udzielić.

Co więcej jeśli kwestia odpowiedniej interpretacji prawa unijnego jest podniesiona w sądzie, od którego orzeczeń nie przysługuje odwołanie, sąd ma nie tylko prawo ale wręcz obowiązek z takim pytaniem wystąpić.

Przewijanie do góry