Paweł Judek

radca prawny

Autor bloga jest radcą prawnym, partnerem w kancelarii Działyński i Judek Spółka Partnerska Radców Prawnych z siedzibą w Poznaniu. Od wielu lat specjalizuje się w prawie transportowym i prowadzeniu sporów sądowych. [Więcej]

Skutki wyroku Trybunału dla toczących się postępowań w sprawach o ryczałty

Zeszłotygodniowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawach o ryczałty był niewątpliwie bardzo dobrą wiadomością dla przewoźników prowadzących z kierowcami spory o wypłatę ryczałtów za noclegi w podróżach służbowych i sprawa była szeroko komentowana na gorąco tuż po ogłoszeniu wyroku.

Warto dziś na spokojnie zastanowić się nad skutkami orzeczenia dla trwających postępowań sądowych.

Czy to wyrok?

W komentarzach pod tekstami o rozstrzygnięciu Trybunału pojawiają się czasami wątpliwości (a może raczej nadzieje kierowców), czy  wobec naruszeń procedury wskazanych w zdaniu odrębnym sędzi Przyłębskiej mamy w ogóle do czynienia z wyrokiem Trybunału czy tylko z niewiążącym stanowiskiem, które może potem zostać zmienione.

Moim zdaniem przewoźnicy nie mają się czego obawiać.

Ryczałty kierowców za noclegi niezgodne z Konstytucją!

Koniec koszmaru dla przewoźników trwającego od uchwały Sądu Najwyższego z czerwca 2014 r., która spowodowała powstanie fali roszczeń kierowców z tytułu ryczałtów za noclegi w trakcie podróży służbowej.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 24.11.2016 r. uznał, iż przepisy stanowiące podstawę tych roszczeń są niezgodne z Konstytucją.

Wniosek Transport i Logistyka Polska

Trybunał rozpoznawał wniosek organizacji przewoźników Transport i Logistyka Polska, o którym pisałem już we wpisie Trybunały nadzieją przewoźników w sprawach o ryczałty za noclegi.

Wnioskodawca domagał się w nim uznania za niezgodne z Konstytucją m.in.: art. 21a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o czasie pracy kierowców w związku z art. 775 § 2, 3 i 5 kodeksu pracy w związku z przepisami rozporządzeń o należności z tytułu podróży służbowych, w zakresie w jakim przyznaje kierowcy zatrudnionemu w transporcie międzynarodowym zwrot kosztów za nocleg podczas zagranicznej podróży służbowej w wysokości stwierdzonej rachunkiem w granicach limitu określonego dla pracowników zatrudnionych w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej w załączniku do tego rozporządzenia lub ryczałt w wysokości 25% tego limitu.

Trybunał Konstytucyjny już niedługo rozstrzygnie kwestię ryczałtów

Jak poinformował Trybunał Konstytucyjny na swoje stronie, już 24 listopada 2016 r. o godz. 9.00 odbędzie się rozprawa w sprawie zbadania zgodności z Konstytucją przepisów o ryczałtach za noclegi w trakcie zagranicznej podróży służbowej dla kierowców w transporcie międzynarodowym.

Najprawdopodobniej w tym samym dniu wydany zostanie wyrok, który będzie miał olbrzymie znaczenie dla wielu przewoźników.

W przypadku uwzględnienia zarzutów sformułowanych we wniosku i stwierdzenie niekonstytucyjności przepisów o ryczałtach istotne znaczenie będzie miało, czy Trybunał odroczy wejście w życie wyroku i czy zdecyduje o tym, jakie skutki wywrze on w odniesieniu do już ściągniętych przez kierowców należności. Istnieje szansa, że wyrok będzie mógł stanowić podstawę do złożenia skarg o wznowienie już zakończonych prawomocnie postępowań.

Zmiany w KPC ułatwiają życie przewoźnikom w sprawach o ryczałty

W dniu 8 września 2016 r. weszła w życie spora nowelizacja przepisów kodeksu postępowania cywilnego.

Zmiany z niej wynikające mogą znacząco poprawić sytuację procesową przewoźników w sporach z pracownikami o wypłatę należności za noclegi w trakcie podróży służbowych.

Wnioski o zawieszenie postępowania

Kiedy w zeszłym roku do Trybunału Konstytucyjnego wpłynął wniosek związku pracodawców Transport Logistyka Polska o zbadanie konstytucyjności przepisów stanowiących podstawę roszczeń kierowców o wypłatę ryczałtów za noclegi, wielu przewoźników wystąpiło do sądów o zawieszenie swoich postępowań o ryczałty do czasu wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny.

Kolejna sprawa o ryczałty w Trybunale Konstytucyjnym

W prasie branżowej szerokim echem rozniosła się w zeszłym roku informacja o złożeniu wniosku o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę dochodzenia roszczeń o ryczałty.

Niewiele jednak osób wie, że do Trybunału wpłynęła kolejna sprawa w tej kwestii, która może mieć wpływ na interpretację przepisów o ryczałtach za noclegi również w innych branżach niż transportowa.

Wniosek związku pracodawców

Wniosek o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o czasie pracy kierowców, kodeksu pracy oraz rozporządzeń Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej złożył w dniu 10.02.2016 r. Związek Pracodawców „Transport i Logistyka Polska”. Sprawa pierwotnie zarejestrowana pod sygn. Tw 3/15 została przyjęta przez Trybunał do rozpoznania i obecnie jest prowadzona pod sygn. K 11/15.

Wniosek dotyczy stwierdzenia, iż niekonstytucyjne są regulacje przyznające kierowcom w transporcie międzynarodowym prawo do ryczałtu za noclegi podczas zagranicznych podróży służbowych. Rozstrzygnięcie w tej sprawie będzie zatem odnosić się wyłącznie do branży transportowej.

Ryczałty niezgodne z Konstytucją – uważają Prokurator Generalny i Marszałek Sejmu

Ponad półtora roku termu organizacja pracodawców Transport Logistyka Polska złożyła do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o uznanie za niezgodne z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę do dochodzenia przez kierowców roszczeń o wypłatę ryczałtów za noclegi podczas podróży służbowych.

W swoich stanowiskach przesłanych do Trybunału zarówno Prokurator Generalny jak i Marszałek Sejmu zgodzili się z zarzutami niekonstytucyjności zaskarżonych przepisów.

Co uważa Prokurator Generalny?

Prokurator Generalny w swoim stanowisku podkreślił przede wszystkim nieprecyzyjność zakwestionowanej regulacji ustawy o czasie pracy kierowców, kodeksu pracy i rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej.

Uznał, iż „brak wskazania kryteriów, jakie winny decydować o uznaniu bezpłatności noclegu, powoduje nieprecyzyjność zakwestionowanego przepisu, który jest tego stopnia, iż stoi na przeszkodzie do jednoznacznego zdekodowania jego treści nie tylko przez pracodawców, ale i przez pracowników. Skutkiem takiego stopnia niejasności jest niemożność ustalenia, czy w konkretnym wypadku należy przyjąć, iż pracodawca zapewnił pracownikowi bezpłatny nocleg i jest zwolniony z ponoszenia kosztów wobec pracownika, czy też nie.

Co nowego w sprawach ryczałtów za noclegi?

Przerwa w regularnym prowadzeniu bloga sprawiła, że dłuższy czas nie pisałem o pojawiających się istotnych kwestiach dotyczących kierowanych do przewoźników roszczeń kierowców o wypłatę ryczałtów za noclegi w czasie podróży służbowych.

Dzisiaj postanowiłem nadrobić zaległości w tym temacie.

Ponieważ jednak od ostatniego wpisu na ten temat minęło sporo czasu, ujęcie wszystkich istotnych kwestii w jednym wpisie zanadto by go rozbudowało, więc postanowiłem poszczególne zagadnienia poruszyć w odrębnych wpisach:

Zabezpieczenie roszczeń przeciwko producentom ciężarówek

Przedawnienie może być istotnym czynnikiem w dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych przeciwko producentom ciężarówek uczestniczących w zmowie cenowej. Mimo że do czasu opublikowania decyzji Komisji złożenie pozwu przeciwko nim będzie raczej niemożliwe, już teraz można zadbać o zabezpieczenie swoich roszczeń i przerwanie biegu terminu przedawnienia.

W poprzednim wpisie Szansa na odszkodowanie od producentów ciężarówek wskazywałem, że w odniesieniu do części roszczeń po stronie producentów może pojawić się zarzut przedawnienia. Dotyczy to wszystkich roszczeń związanych z zakupem pojazdów w drugiej połowie 2006 r. i wcześniej. Z punktu widzenia poszkodowanych kluczowe jest zatem podjęcie działań zmierzających do przerwania biegu przedawnienia. Najprostszym sposobem byłoby skierowanie pozwu do sądu, ale to jeszcze przez jakiś czas nie będzie możliwe z uwagi na brak wystarczających danych pozwalających na jego przygotowanie, zwłaszcza w kwestii wysokości dochodzonego odszkodowania. Warto więc skorzystać z alternatywnej możliwości istniejącej w polskim systemie prawnym.

Czy polskie sądy mają jurysdykcję?

Podstawową kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest jednak w pierwszym rzędzie to, czy polskie sądy w ogóle są uprawnione do rozpoznawania spraw przeciwko producentom ciężarówek. Kwestie te reguluje rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych. Zgodnie z podstawową zasadą wyrażoną w art. 4 ust. 1 rozporządzenia, sprawy powinny być rozpoznawane w sądzie w kraju, w którym znajduje się siedziba pozwanego.

W tym przypadku kierowanie się tą zasadą stanowiłoby problem dla polskich poszkodowanych. Jak wynika bowiem z informacji Komisji, żaden z podmiotów, którego dotyczy decyzja, nie ma siedziby na terenie Polski.

Włoska płaca minimalna dotknie również przewoźników

Włochy są po Niemczech i Francji kolejnym krajem, który wprowadza minimalną stawkę wynagrodzenia dla pracowników obejmującą również kierowców wykonujących usługi transportowe. Na szczęście będzie miała ona zastosowanie wyłącznie do przewozów kabotażowych.

Na wstępie wypada przeprosić za długi czas bezczynności na blogu. Paradoksalnie jego popularność i w związku z tym spora ilość wyzwań zawodowych w ostatnich miesiącach połączona z koniecznością funkcjonowania również w innych obszarach życia sprawiła, że na pisanie czasu już nie starczało. Mam jednak szczere postanowienie poprawy i tak długa nieobecność już nie powinna wystąpić 🙂

Ale ad rem 🙂

Dekret obejmie przewozy kabotażowe

W dniu 17 lipca 2016 Prezydent Republiki Włoskiej wydał dekret nr 136/2016 implementujący Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/67/UE z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie egzekwowania dyrektywy 96/71/WE dotyczącej delegowania pracowników w ramach świadczenia usług, zmieniającą rozporządzenie (UE) nr 1024/2012 w sprawie współpracy administracyjnej za pośrednictwem systemu informacji na rynku wewnętrznym („rozporządzenie w sprawie IMI”). Dekret został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Republiki Włoskiej w dniu 21 lipca 2016 r. i zgodnie z art. 27 dekretu wszedł w życie w dniu 22 lipca 2016 r.

Jak się bronić przed roszczeniami kierowców w sprawach o ryczałty za noclegi

Uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2014 r. stwierdzająca, iż kierowcy mają prawa do ryczałtu za noclegi, nawet jeśli zapewniono im nocleg w kabinie pojazdu, spowodowała wszczęcie bardzo dużej liczby postępować o wypłatę zaległych ryczałtów.

Warto wiedzieć jak się przed tymi roszczeniami bronić.

Moc prawna uchwały

Polskie prawo w przeciwieństwie do systemu common law nie jest prawem opartym na precedensie. Oznacza to, że pojedyncze orzeczenia Sądu Najwyższego nie mają charakteru norm prawnych, które powinny być przestrzegane przez inne sądy. Podobnie jest z przywołaną uchwałą z 12 czerwca 2014 r.

Ustawa o Sądzie Najwyższym przewiduje, co prawda, możliwość, by skład 7 sędziów postanowił o nadaniu uchwale mocy zasady prawnej – wówczas każdy skład Sądu Najwyższego rozpoznający podobną sprawę musi się do tej zasady stosować, a odstąpienie od niej wymaga uchwały pełnej izby Sądu Najwyższego.

Przewijanie do góry