Paweł Judek

radca prawny

Autor bloga jest radcą prawnym, partnerem w kancelarii Działyński i Judek Spółka Partnerska Radców Prawnych z siedzibą w Poznaniu. Od wielu lat specjalizuje się w prawie transportowym i prowadzeniu sporów sądowych. [Więcej]

Transporty pod specjalnym nadzorem

Jakiś czas temu do Sejmu wpłynął projekt o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego transportu towarów.

Można zakładać, że w ciągu kilku miesięcy ustawa zostanie uchwalona, co dla przewoźników transportujących określone kategorie towarów wiązać się będzie z dodatkowymi obowiązkami i poczuciem ciągłej inwigilacji.

Monitoring na papierze…

Ustawa o systemie monitorowania drogowego transportu drogowego towarów weszła w życie w kwietniu bieżącego roku i objęła swoim zasięgiem transport określonych kategorii towarów (alkohol, tytoń, produkty ropopochodne, niektóre chemikalia), które nie podlegają dozorowi na podstawie innych przepisów (np. celnych czy podatkowych).

Celem ustawy było ograniczenie strat ponoszonych przez Skarb Państwa wskutek naruszania przepisów celnych i podatkowych związanych z opodatkowaniem tego rodzaju towarów. Wg danych autorów ustawy straty te mogły być liczone w miliardach złotych rocznie.

Rejestr przewoźników dostępny dla każdego

Dzisiaj powinien ruszyć od dawna oczekiwany Krajowy Rejestr Elektroniczny Przedsiębiorców Transportu Drogowego.

Da on podmiotom korzystających z usług transportowych większe możliwości weryfikacji przewoźników, a rozmaitym organom lepszy przepływ informacji o przewoźnikach istotnych w ich działalności.

Mocno spóźniona implementacja rozporządzenia

Potrzeba stworzenia elektronicznego rejestru przewoźników wynikła z konieczności implementowania do polskiego porządku prawnego przepisów rozporządzenia 1071/2009, a także wykonujących je aktów prawnych Komisji Europejskiej z 2009 i 2010 r.

Akty te nakładały na Polskę obowiązek stworzenia elektronicznego rejestru, w którym odnotowano by wszystkich przewoźników drogowych, a także szereg danych odnoszących się do nich, które są istotne z punktu widzenia przestrzegania przez nich regulacji określających warunki wykonywania zawodu przewoźnika drogowego.

Centralna Ewidencja Pojazdów po nowemu

W dniu 15.09.2017 r. Sejm przyjął ustawę nowelizującą prawo o ruchu drogowym wprowadzającą do polskiego systemu nową ulepszoną Centralną Ewidencję Pojazdów.

Powinna ona ułatwić dostęp do wszelkich danych dotyczących pojazdów zarówno dla potencjalnych nabywców jak i uprawnionych organów.

CEPiK 2.0

Nowelizacja prawa o ruchu drogowym z dnia 24.07.2015 r. przewidywała, że do dnia 04.06.2018 r. zostanie stworzona nowa Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców o rozszerzonym zakresie danych w stosunku do funkcjonującej obecnie.

Na etapie prac związanych z budową systemu uznano, że idą one na tyle sprawnie, że możliwe jest uruchomienie jednej z części tego systemu – Centralnej Ewidencji Pojazdów – przed tą datą.

Uwzględniona skarga o wznowienie postępowania w sprawie o ryczałty

Jak pisałem ostatnio, wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 11/15 zaowocował skargami o wznowienie postępowania w sprawach o ryczałty, które zakończono przed wydaniem wyroku.

Dzisiaj w jednej z takich spraw udało mi się doprowadzić do zmiany pierwotnego rozstrzygnięcia i oddalenia roszczeń o zapłatę ryczałtów.

Wyrok sądu I i II instancji

W pierwotnym postępowaniu zarówno sąd I jak i II instancji uznały, że pracownikowi należy się ryczałt za noclegi pomimo wyraźnego brzmienia regulaminu wynagradzania, iż z uwagi na zapewnienie pracownikowi noclegu w kabinie pojazdu ryczałt nie będzie wypłacany, co było skądinąd rekompensowane wysoką dietą.

Żaden z sądów nie dał się też przekonać do zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Trybunał Konstytucyjny. Oba uznały, że nie ma ku temu podstaw w kodeksie postępowania cywilnego, a nadto nie jest to potrzebne, gdyż w razie uchylenia przepisów przez Trybunał, zawsze istnieje możliwość wznowienia postępowania.

Uwzględniona apelacja w sprawie o ryczałty za noclegi w powołaniu na wyrok TK

Niedawny wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niekonstytucyjność przepisów o ryczałtach za noclegi z jednej strony wzbudził nadzieje przewoźników, z drugiej obawy, jak sądy będą podchodzić do roszczeń kierowców w sytuacji, gdy wyrok nie został jeszcze opublikowany.

W jednej z prowadzonych przeze mnie spraw obawy te zostały właśnie rozwiane przez sąd odwoławczy z korzyścią dla pozwanego przewoźnika.

Sprawa przed sądem I instancji

Problemy przewoźnika rozpoczęły się standardowo.

W 2015 r. dwóch byłych pracowników wystąpiło z roszczeniami o wypłatę ryczałtów za noclegi, pomimo iż przez cały okres zatrudnienia nigdy nie zgłaszali pretensji do otrzymywanych należności. Przewoźnik wypłacał bowiem zryczałtowane kwoty za podróż w z góry znanej wysokości akceptowanej przez pracowników.

Skutki wyroku Trybunału dla toczących się postępowań w sprawach o ryczałty

Zeszłotygodniowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawach o ryczałty był niewątpliwie bardzo dobrą wiadomością dla przewoźników prowadzących z kierowcami spory o wypłatę ryczałtów za noclegi w podróżach służbowych i sprawa była szeroko komentowana na gorąco tuż po ogłoszeniu wyroku.

Warto dziś na spokojnie zastanowić się nad skutkami orzeczenia dla trwających postępowań sądowych.

Czy to wyrok?

W komentarzach pod tekstami o rozstrzygnięciu Trybunału pojawiają się czasami wątpliwości (a może raczej nadzieje kierowców), czy  wobec naruszeń procedury wskazanych w zdaniu odrębnym sędzi Przyłębskiej mamy w ogóle do czynienia z wyrokiem Trybunału czy tylko z niewiążącym stanowiskiem, które może potem zostać zmienione.

Moim zdaniem przewoźnicy nie mają się czego obawiać.

Ryczałty kierowców za noclegi niezgodne z Konstytucją!

Koniec koszmaru dla przewoźników trwającego od uchwały Sądu Najwyższego z czerwca 2014 r., która spowodowała powstanie fali roszczeń kierowców z tytułu ryczałtów za noclegi w trakcie podróży służbowej.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 24.11.2016 r. uznał, iż przepisy stanowiące podstawę tych roszczeń są niezgodne z Konstytucją.

Wniosek Transport i Logistyka Polska

Trybunał rozpoznawał wniosek organizacji przewoźników Transport i Logistyka Polska, o którym pisałem już we wpisie Trybunały nadzieją przewoźników w sprawach o ryczałty za noclegi.

Wnioskodawca domagał się w nim uznania za niezgodne z Konstytucją m.in.: art. 21a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o czasie pracy kierowców w związku z art. 775 § 2, 3 i 5 kodeksu pracy w związku z przepisami rozporządzeń o należności z tytułu podróży służbowych, w zakresie w jakim przyznaje kierowcy zatrudnionemu w transporcie międzynarodowym zwrot kosztów za nocleg podczas zagranicznej podróży służbowej w wysokości stwierdzonej rachunkiem w granicach limitu określonego dla pracowników zatrudnionych w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej w załączniku do tego rozporządzenia lub ryczałt w wysokości 25% tego limitu.

Zmiany w KPC ułatwiają życie przewoźnikom w sprawach o ryczałty

W dniu 8 września 2016 r. weszła w życie spora nowelizacja przepisów kodeksu postępowania cywilnego.

Zmiany z niej wynikające mogą znacząco poprawić sytuację procesową przewoźników w sporach z pracownikami o wypłatę należności za noclegi w trakcie podróży służbowych.

Wnioski o zawieszenie postępowania

Kiedy w zeszłym roku do Trybunału Konstytucyjnego wpłynął wniosek związku pracodawców Transport Logistyka Polska o zbadanie konstytucyjności przepisów stanowiących podstawę roszczeń kierowców o wypłatę ryczałtów za noclegi, wielu przewoźników wystąpiło do sądów o zawieszenie swoich postępowań o ryczałty do czasu wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny.

Kolejna sprawa o ryczałty w Trybunale Konstytucyjnym

W prasie branżowej szerokim echem rozniosła się w zeszłym roku informacja o złożeniu wniosku o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę dochodzenia roszczeń o ryczałty.

Niewiele jednak osób wie, że do Trybunału wpłynęła kolejna sprawa w tej kwestii, która może mieć wpływ na interpretację przepisów o ryczałtach za noclegi również w innych branżach niż transportowa.

Wniosek związku pracodawców

Wniosek o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o czasie pracy kierowców, kodeksu pracy oraz rozporządzeń Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej złożył w dniu 10.02.2016 r. Związek Pracodawców „Transport i Logistyka Polska”. Sprawa pierwotnie zarejestrowana pod sygn. Tw 3/15 została przyjęta przez Trybunał do rozpoznania i obecnie jest prowadzona pod sygn. K 11/15.

Wniosek dotyczy stwierdzenia, iż niekonstytucyjne są regulacje przyznające kierowcom w transporcie międzynarodowym prawo do ryczałtu za noclegi podczas zagranicznych podróży służbowych. Rozstrzygnięcie w tej sprawie będzie zatem odnosić się wyłącznie do branży transportowej.

Ryczałty niezgodne z Konstytucją – uważają Prokurator Generalny i Marszałek Sejmu

Ponad półtora roku termu organizacja pracodawców Transport Logistyka Polska złożyła do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o uznanie za niezgodne z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę do dochodzenia przez kierowców roszczeń o wypłatę ryczałtów za noclegi podczas podróży służbowych.

W swoich stanowiskach przesłanych do Trybunału zarówno Prokurator Generalny jak i Marszałek Sejmu zgodzili się z zarzutami niekonstytucyjności zaskarżonych przepisów.

Co uważa Prokurator Generalny?

Prokurator Generalny w swoim stanowisku podkreślił przede wszystkim nieprecyzyjność zakwestionowanej regulacji ustawy o czasie pracy kierowców, kodeksu pracy i rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej.

Uznał, iż „brak wskazania kryteriów, jakie winny decydować o uznaniu bezpłatności noclegu, powoduje nieprecyzyjność zakwestionowanego przepisu, który jest tego stopnia, iż stoi na przeszkodzie do jednoznacznego zdekodowania jego treści nie tylko przez pracodawców, ale i przez pracowników. Skutkiem takiego stopnia niejasności jest niemożność ustalenia, czy w konkretnym wypadku należy przyjąć, iż pracodawca zapewnił pracownikowi bezpłatny nocleg i jest zwolniony z ponoszenia kosztów wobec pracownika, czy też nie.

Przewijanie do góry