pawel.judek@judek.com.pl

+48 618 552 279

Prawo transportowe

O prawie przewozowym, konwencji CMR, ubezpieczeniach transportowych i nie tylko.

Skontaktuj się
Skontaktuj się

Paweł Judek

radca prawny

Autor bloga jest radcą prawnym, partnerem w kancelarii Działyński i Judek Spółka Partnerska Radców Prawnych z siedzibą w Poznaniu. Od wielu lat specjalizuje się w prawie transportowym i prowadzeniu sporów sądowych. [Więcej]

Dokumenty i usługi dla Ciebie

Międzynarodowy przewóz drogowy towarów

Zwrot kosztów związanych z przewozem

  • -

Odszkodowanie za szkodę w przesyłce i opóźnienie w transporcie to podstawowe rodzaje konsekwencji na jakie narażeni są przewoźnicy z tytułu nienależytego wykonania umowy przewozu. Taki rodzaj szkód dominuje również w postępowaniach likwidacyjnych prowadzonych przez zakłady ubezpieczeń.

Nierzadko jednak przewoźnik zobowiązany będzie do poniesienia również innych należności związanych z przewozem, które mogą niejednokrotnie przekroczyć wartość samego odszkodowania za szkodę w przesyłce.

Zbliżone regulacje

Zarówno w polskim prawie przewozowym jak i w Konwencji CMR oraz załączniku B do Konwencji COTIF zawierającym przepisu ujednolicone o umowie międzynarodowego przewozu towarów kolejami (CIM) znajdują się zbliżone regulacje dotyczące zwrotu przez przewoźnika kosztów związanych z przewozem w związku ze szkoda w przesyłce.

Zgodnie z art. 82 prawa przewozowego oprócz odszkodowania za szkodę w przesyłce przewoźnik zobowiązany jest zwrócić przewoźne i inne koszty związane z przewozem przesyłki w całości w przypadku utraty przesyłki bądź w odpowiedniej części w razie ubytku lub uszkodzenia.

…

Zwrot kosztów związanych z przewozemDowiedz się więcej »

Kolejne zmiany w Konwencji CMR

  • -

Jak podaje strona internetowa Organizacji Narodów Zjednoczonych, w dniu 5 czerwca 2011 r. wszedł w życie Protokół dodatkowy do Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) sporządzony w dniu 20 lutego 2008 r. w sprawie elektronicznego listu przewozowego (tekst w języku angielskim dostępny tutaj).

Nowa regulacja może w najbliższym czasie znacząco wpłynąć na zasady wykonywania międzynarodowych przewozów drogowych.

Zakres obowiązywania

Na dzień dzisiejszy Protokół wszedł w życie tylko w kilku krajach europejskich (Bułgarii, Finlandii, Litwie, Łotwie i Szwajcarii), w najbliższym czasie zacznie obowiązywać również w Czechach i Hiszpanii (wykaz krajów, w których Protokół obowiązuje dostępny jest tutaj).

Polska jak na razie Protokołu nie ratyfikowała.

…

Kolejne zmiany w Konwencji CMRDowiedz się więcej »

Konsekwencje zmian w Konwencji CMR

  • -

Zdaję sobie sprawę, że to już trzeci wpis poświęcony zmianom w Konwencji CMR (poprzednie wpisy tu i tu), ale skoro zmiany te następują raz na 30 lat, trzeba wykorzystać moment, póki jeszcze trwa 🙂 (co nie jest do końca prawdą, bo już niedługo kolejny wpis poświęcony zupełnie nowym zmianom w CMR).

Okres przejściowy tuż po wejściu w życie nowych przepisów (co do czego mam jednak spore wątpliwości) rodzi bowiem pewne problemy wymagające wyjaśnienia.

Nowy sposób obliczania limitu odpowiedzialności

Nowe brzmienie art. 23 ust. 3 Konwencji nie pozostawia wątpliwości co do tego, jaki obliczać granicę odpowiedzialności przewoźnika – wynosi ona 8,33 SDR za brakujący kg przesyłki.

Przeliczenie SDR na walutę krajową odbywa się wg kursu na dzień wydania wyroku lub uzgodniony przez strony.

…

Konsekwencje zmian w Konwencji CMRDowiedz się więcej »

Odpowiedzialność przewoźnika za opóźnienie w przewozie drogowym towarów

  • -

Najpoważniejsze ryzyko prowadzenia działalności transportowej wiąże się z możliwością uszkodzenia bądź utraty przesyłki – szkody, a w konsekwencji również odszkodowania mogą w takich wypadkach osiągać bardzo wysoki poziom.

Na szczęście dla przewoźników nie występują one aż tak często.

Dużo powszechniej zdarzają się natomiast opóźnienia w dostawie, które również mogą mieć dla przewoźnika wymierne konsekwencje finansowe.

Warto więc zapoznać się z zasadami odpowiedzialności przewoźnika za zwłokę w przewozie.

Prawo przewozowe

Zgodnie z art. 65 ust. 1 pr. przew. przewoźnik ponosi odpowiedzialność nie tylko za utratę, ubytek lub uszkodzenie przesyłki, ale również za opóźnienie w przewozie.

Ustawa nie definiuje, co należy rozumieć pod pojęciem opóźnienia w przewozie.

…

Odpowiedzialność przewoźnika za opóźnienie w przewozie drogowym towarówDowiedz się więcej »

Kilka słów o deklaracji wartości przesyłki

  • -

Przewidziane w przepisach prawa przewozowego i międzynarodowych konwencjach transportowych metody ustalania odszkodowania oraz limity ograniczające jego wysokość w wielu przypadkach mogą mieć bardzo niekorzystne konsekwencje dla osoby poszkodowanej.

Z tego względu warto przyjrzeć się instytucji deklaracji wartości przesyłki pozwalającej na poprawę sytuacji prawnej kontrahenta przewoźnika.

W poprzednim wpisie pt. „Jak ustala się odszkodowania w transporcie drogowym” przedstawiłem jak sformalizowane bywają sposoby określenia odszkodowania należnego od przewoźnika, co wielokrotnie prowadzić może do sytuacji, gdy szkoda poniesiona przez osobę poszkodowaną zostanie wyrównana tylko w niewielkim stopniu.

Biorąc pod uwagę bezwzględny charakter prawa przewozowego i związany z tym brak możliwości uregulowania umownie innych reguł odpowiedzialności odszkodowawczej przewoźnika, w przypadku wielu rodzajów przesyłek ich transport na ogólnych zasadach wiązałby się ze zbyt dużym ryzykiem.

Stąd ustawodawca krajowy jak i strony konwencji regulujących przewozy międzynarodowe w poszczególnych gałęziach transportu wprowadziły rozwiązania umożliwiające lepsze zabezpieczenie osoby zlecającej przewóz.

Prawo przewozowe

Polskie prawo przewozowe w art. 40 ust. 1 przewiduje, że nadawca może zadeklarować wartość przewożonych rzeczy w liście przewozowym, pod warunkiem że wartość ta nie wynika z rachunku sprzedawcy lub dostawcy ani z obowiązującego cennika.

W przypadku istnienia rachunku bądź cennika zadeklarowanie wartości przewożonych rzeczy nie wywołuje żadnych skutków prawnych.

…

Kilka słów o deklaracji wartości przesyłkiDowiedz się więcej »

Jak ustala się odszkodowania w transporcie drogowym

  • -

Zarówno krajowe jak i międzynarodowe prawo przewozowe opiera się na swego rodzaju kompromisie pomiędzy interesami przewoźników i ich klientów.

Kompromis ten wyznaczają z jednej strony surowe zasady odpowiedzialności w oparciu o zasadę ryzyka z drugiej ograniczenia w zakresie odszkodowania.

Te ograniczenia to jednak nie tylko kwotowe limity odszkodowań, ale też specyficzne zasady ustalania, nierzadko znacząco odmienne od podstawowych reguł prawa cywilnego.

Prawo przewozowe

Podstawą dyrektywę dotyczącą zasad wyznaczania wysokości odszkodowania za szkodę w przesyłce w przewozach krajowych znaleźć można w art. 788 § 1 k.c. stanowiącym, iż odszkodowanie za utratę, ubytek lub uszkodzenie przesyłki nie może przewyższać zwykłej wartości przesyłki, chyba że szkoda wynikła z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa.

Reguła ta jest niezwykle istotna, mimo iż w nielicznych przypadkach będzie miała ona zastosowanie wprost, jako że przepisy kodeksu cywilnego regulujące umowę przewozu wprost odnoszą się w praktyce tylko do transportu konnego – pozostałe kategorie transportu podlegają prawu przewozowemu.

…

Jak ustala się odszkodowania w transporcie drogowymDowiedz się więcej »

Przedawnienie roszczeń wobec przewoźnika

  • -

Przedawnienie w krajowym i międzynarodowym prawie przewozowym wyróżnia się na tle przedawnienia odnoszącego się do innych stosunków cywilnoprawnych z jednej strony dość krótkimi terminami, z drugiej szczególnymi zasadami dotyczącymi zawieszenia jego biegu.

Co więcej w poszczególnych aktach prawnych regulujących prawo przewozowe terminy te znacząco różnią się od siebie.

Dobrze więc usystematyzować wiedzę w tym zakresie.

Kodeks cywilny

Choć niekiedy się o tym zapomina, umowa przewozu w swojej podstawowej postaci uregulowana jest w kodeksie cywilnym w przepisach art. 774-793.

Umowa opisana w kodeksie ma jednak zupełnie marginalne znaczenie i odnosi się w zasadzie wyłącznie do transportu konnego.

…

Przedawnienie roszczeń wobec przewoźnikaDowiedz się więcej »

Kto może dochodzić roszczeń z umowy przewozu towarów

  • -

Od czasu do czasu mam okazję analizować zasadność roszczeń kierowanych do zakładów ubezpieczeń z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przewoźnika (OCP) po przeprowadzeniu całości postępowania likwidacyjnego.

Nie zawsze lektura akt szkodowych jest świadectwem profesjonalizmu likwidatorów szkód.

Podstawową zadaniem przy ocenie zasadności zgłaszanych roszczeń odszkodowawczych winna być bowiem analiza, czy osoba występująca z roszczeniem jest uprawniona do jego dochodzenia.

Praktyka działań wielu zakładów ubezpieczeń pokazuje jednak, że kwestia ta często jest pomijana w toku postępowania likwidacyjnego.

Podobnie postępują również sami przewoźnicy, wobec których formułowane są roszczenia odszkodowawcze.

Nierzadko skutkuje to wypłatą odszkodowań, które osobom występującym z żądaniami wcale się nie należały.

Ogólne zasady odpowiedzialności odszkodowawczej a prawo przewozowe

Regułą w prawie cywilnym jest, iż roszczenia odszkodowawcze przysługują osobie, która poniosła szkodę w wyniku określonych okoliczności.

W przypadku roszczeń opartych na umowie jest to zwykle osoba będąca stroną umowy z dłużnikiem.

…

Kto może dochodzić roszczeń z umowy przewozu towarówDowiedz się więcej »

Zmiany w Konwencji CMR wreszcie opublikowane

  • -

W pierwszym wpisie na blogu pt. „Wątpliwe zmiany w Konwencji CMR” jako jeden zarzutów odnoszących się do obowiązywania nowej regulacji wskazywałem brak publikacji polskiej wersji Protokołu do Konwencji CMR w Dzienniku Ustaw.

Spieszę więc donieść, że ten zarzut jest już nieaktualny.

Zmiany w Konwencji CMR wreszcie opublikowane

W dniu 05.04.2011 r. w Dzienniku Ustaw nr 72 ukazały się  bowiem dwie pozycje dotyczące wspomnianych przepisów:

Obecnie pozostaje więc kwestionowanie nowych przepisów jedynie z powołaniem na niekonstytucyjność trybu ratyfikacji Protokołu.

…

Zmiany w Konwencji CMR wreszcie opublikowaneDowiedz się więcej »

Wątpliwe zmiany w Konwencji CMR

  • -

Pierwszy wpis na tym blogu miał dotyczyć skutków prawnych wejścia w dniu 21.02.2011 r. życie zmian w Konwencji CMR po przystąpieniu Polski do Protokołu z 1978 r.

Zgłębiając temat, doszedłem jednak do wniosku, że wcale nie jest pewne, czy zmiany te w ogóle weszły w życie.

Zaowocowało to stworzeniem tekstu, który okazał się w Rzeczpospolitej w dniu 19.03.2011 r.:

W wielu miejscach (m.in. na stronie internetowej Organizacji Narodów Zjednoczonych) podaje się, iż w dniu 21.02.2011 r. wszedł w Polsce w życie Protokół z dnia 05.07.1978 r. do Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów CMR (zwany dalej Protokołem).

Niestety istnieją poważne wątpliwości, czy rzeczywiście postanowienia Protokołu zostały w tym dniu skutecznie włączone do polskiego systemu prawnego.

Znaczące zmiany w Konwencji

Wspomniany protokół w istotny sposób zmienia przepisy Konwencji.

W jej pierwotnym brzmieniu zgodnie z art. 23 ust. 3 odpowiedzialność przewoźnika za szkodę w towarze powstałą w trakcie przewozu ograniczona była do 25 złotych franków (franków Germinal) za kg wagi uszkodzonego towaru.

…

Wątpliwe zmiany w Konwencji CMRDowiedz się więcej »

Przewijanie do góry